ondersteuning

Zo, zo 90 km met bepakking en zonder ondersteuning, de campingbaas is onder de indruk. Hij zegt er nog net niet bij en dat op jullie leeftijd.
Drie jaar geleden zijn we weer begonnen met fietskamperen. En dat gaan we nog heel lang volhouden. Hoe oud zouden de oudste mensen zijn die zoiets doen? Je hebt tegenwoordig zo veel fijne en lichte attributen die het kamperen comforabel maken. Drie jaar geleden kwamen we in de buitensport winkel. Ik wilde iets om op te zitten. Ik dacht nog aan een kussentje met rugleuning of zoiets. De jongen die ons hielp keek me verwonderd aan. Maar mevrouw dat bestaat al lang niet meer. Tegenwoordig hebben we opvouwbare stoeltjes. Ik was er direct helemaal weg van. Ze hebben eerst een week in de woonkamer gestaan. Elke keer als ik ze uitpak word ik er weer blij van. Dat is zo'n knappe uitvinding. De stoeltjes zijn licht en heel klein en zitten best comfortabel. Ook de selfinfloated (nou ja je moet wel bijblazen) matjes zijn veel fijner dan vroeger. Vorig jaar hebben we een andere tent gekocht met ruime voortent. Zodat je ook kunt koken als het regent. De tent weegt nog geen 2 kg. Alles bij elkaar kamperen wij heel comfortabel.
Maar wij fietsen zonder ondersteuning. Ik geloof in comfortabel en in afzien. De hele dag 80/90 km fietsen met tegenwind is best afzien. Maar als je niet hoeft af te zien ben je dan nog wel net zo blij dat je er bent. Hoe groter het afzien, hoe groter het geluk na die tijd. Ik begrijp heel goed dat mensen in bepaalde situaties kiezen voor een elektrische fiets. Mijn dochter woont 28 km van haar werk. Dat zou te ver zijn om elke dag te fietsen, maar met een supersnelle fiets gaat het prima. Woon werk verkeer, of voor mensen die anders nooit meer zouden zijn gaan fietsen.
Maar ik ben toch benieuwd naar de gevolgen die fietsen met ondersteuning gaat hebben, vooral voor kinderen, jongeren. Men zegt dat het net lijkt alsof je altijd wind mee hebt. Maar je hebt in je leven niet altijd de wind mee. Je moet ook vaak knokken en afzien. Leer je dat niet ook als je naar school moet fietsen met harde tegenwind?
Ik weet het niet. Dat zijn gedachten die ik heb als we bij de fietsenwinkel een nieuwe binnenband kopen (lekke band hoort er ook bij)  en een leuk slank meisje haar fiets komt inruilen voor een fiets met ondersteuning.

veerkracht

Artsen in Nijmegen hebben een relatie ontdekt tussen vitamine K en Corona patiënten. Hoe lager de vitamine K status in het bloed, des te zieker de mensen. Veel deskundigen reageren tamelijk schamper op dit onderzoek en halen het voorbeeld van de Groningse dokter aan die met het advies kwam om resveratrol te slikken. In plaats van het goed te onderzoeken doet men het af met "gewoon beetje gezond eten" dan komt het wel goed. Maar ons gewone gezonde eten is niet meer zo gezond. Vitamine K1 krijgen we vooral binnen door groene blad groenten, vooral boerenkool levert veel vitamine K. Het zou kunnen dat er een tekort aan vitamine K ontstaat doordat de gangbare groenten steeds minder belangrijke nutriënten bevatten. De bodems waarin de planten groeien zijn uitgeput, te weinig zink is al bekend. De groenten groeien harder door kunstmest en te veel CO2, dat gaat ten koste van essentiële nutriënten. In plaats van de bodem te voeden, worden de planten gevoed met 3 stoffen, namelijk N stikstof, P fosfor en K kalium. Mest mag niet meer uitgereden worden en verdwijnt diep in de bodem, 
In 2018 is er een onderzoek uitgevoerd met kippen. De kippen werden in twee groepen verdeeld, de ene groep kreeg biologische voeding, de tweede groep kreeg gangbare voeding. Na een bepaalde periode werden de kippen besmet met een virus. De kippen met gangbare voeding waren harder gegroeid. De kippen met biologische voeding hadden een beter immuunsysteem. Ze werden minder ziek, hadden duidelijk een actieve immuunreactie, herstelden sneller en gingen sneller weer groeien.
Er werd geadviseed aan de gezondheidsraad om dit onderzoek voort te zetten, eerst bij varkens, daarna bij mensen. Om nu voor eens en altijd eens duidelijk te krijgen of mensen gezonder worden van biologische voeding. De gezondheidsraad reageerde negatief en beweerde dat toch al bekend is dat menu keuze belangrijker is dan of men biologisch of niet biologisch eet. Dat is appels met peren vergelijken. Natuurlijk is het beter om gangbare groenten te eten in plaats van naar mc Donalds te gaan. Jammer dat er nooit onderzoek gedaan is maar ik ben toch wel overtuigd van het belang van biologische voeding. In mijn tuin krijg ik elke dag les. Ik worstel al 5 jaar met een uitgeputte bodem. Op sommige plaatsen is de bodem al prachtig los en met veel pieren. Op andere plaatsen is de bodem net als bijna alle bodems van gangbare tuinbouw bedrijven zo dood als een pier. Dat groenten die gegroeid zijn in een levende, veerkrachtige aarde met een gezond microbioom gezonder zijn vind ik zo logisch. Wij moeten ook onze bodem, onze potgrond voeden met biologische groenten voor een veerkrachtig systeem. Een veerkrachtig systeem dat zich kan verweren tegen virussen. Ik ben bang dat als wij niet drastisch onze levenswijze veranderen, wij dit virus nooit meer kwijt raken. En als dit virus weg is komt er een volgende. Ik denk dat teveel mensen op de overheid vertrouwen, die melden dat er volop gewerkt wordt aan een vaccin. Dat is vast waar, maar wat ze er niet bij vertellen is dat dit virus waarschijnlijk sneller muteert dan dat er een vaccin ontwikkelt kan worden. Dus de beste kans die we hebben is zorgen dat je veerkrachtig bent en je aan de regels van afstand houden voorlopig.

Mijn tuin heeft wel enorm geprofiteerd van alle tijd die ik heb dit voorjaar. En ik geniet.

                                   

                                                   

Resveratrol en Corona

In de zomer kijk ik geen TV. Ik heb het historische moment gemist. Een intensive care arts van het UMC te Groningen haalt een zakje resveratrol uit zijn zak en deelt mee dat het goed mogelijk is dat met het toedienen van resveratrol voorkomen kan worden dat Corona patiënten naar de intensive care moeten. Ik zie een fragment voorbij komen op Google en kijk het fragment alsnog. Ik houd mijn adem in, die durft. Eerlijk gezegd vallen de negatieve reacties mee. Zou het in de medische wereld doordringen? Al in 2009 was op een congres voor artsen en apothekers een van de sprekers Dan Burke, overtuigd van het belang van salvestrolen voor onze gezondheid.  Resveratrol behoort tot de salvestrolen. Salvestrolen zijn over het algemeen bittere stoffen die planten maken om zich te verdedigen tegen aanvallen van buiten. Ooit lang geleden heeft men hoeveelheden aanbevolen van 100 tot 150 mg per dag vast gesteld.  Inmiddels zit de inname bij de meeste mensen tussen de 0 en 2 mg. Als je geen of weinig groenten en fruit eet krijg je 0 salvestrolen binnen. Als je veel biologische groenten, fruit, kruiden en bittere wilde planten eet zou je best 100 tot 200 mg per dag binnen kunnen krijgen. Salvestrolen zijn bij gezonde mensen belangrijk bij het voorkomen van kanker, afweer tegen virussen, verbeteren de spijsvertering, verbeteren vitaliteit.
Resveratrol wordt door de IC arts met name genoemd omdat veel van de Corona patiënten die op de intensive care komen overgewicht hebben. Mensen met overgewicht hebben doorgaans teveel leptine in het bloed. Leptine is ons hongerhormoon, dat maakt iedereen aan om honger en verzadiging mechanisme te reguleren. In vetweefsel wordt leptine gemaakt, dus kunnen mensen met overgewicht teveel leptine in het bloed hebben. Het virus schijnt zich te kunnen binden aan leptine om zich te vermenigvuldigen. Bovendien zijn mensen met een verhoogd leptine gehalte in het bloed vatbaarder voor virusinfecties. Resveratrol verlaagt leptine gehalte in het bloed. Dit is zuiver theoretisch en nog niet onderzocht op Corona patiënten denk ik.
Hoewel de arts aangaf pas sinds kort van deze stof gehoord te hebben wordt resveratrol in de ortho moleculaire geneeskunde al jaren uitgebreid onderzocht en wordt er veel waarde gehecht aan salvestrolen in het algemeen en aan resveratrol in het bijzonder. Resveratrol komt voor in rode druiven,  pitten en blad, pinda's en zwarte bes.  In rode wijn is door vergisting de hoeveelheid drie keer zo groot als in druivensap.
De belangrijkste bron van resveratrol is de Japanse duizendknoop, de onuitroeibare plant in de bermen. De Japanse duizendknoop is een verassend lekkere plant. de scheuten afknippen als ze 30 to 40 cm boven de grond staan en klaarmaken als spinazie, rabarber of zelfs op een pizza. Een probleem is om een schone plek te vinden om te oogsten omdat de plant met man en gif bestreden wordt. Veel biologische groenten eten, wat fruit en kruidenthee, aangevuld met wildpluk vergootten je kans om gezond te blijven.
En s'avonds bakje pinda's en glas rode wijn, ook lekker.

Mosterd spinazie

Zuring

Lisdodde

Paardenbloemknopjes

Ondertussen in de tuin

Trend?
Gemotiveerd en geïnspireerd door buitenlandse onderzoeken naar het effect van het eten van kruiden en wildeplanten op mijn gezondheid struin ik, vooral in het voorjaar, regelmatig door de tuin en in de natuur om paardenbloemen, zuring, melde, weegbree, zevenblad, daslook, look zonder look, madeliefjes, meidoornbloesem te plukken en in mijn eten te verwerken en/of te drogen voor kruidenthee. In tegenstelling tot wat mensen denken is het struinen naar eten in de natuur en eetbare bloemen, geen trend. Het is er altijd geweest. In een vertaald kookboek uit 1600 kom ik in een aantal recepten met eetbare bloemen tegen. In de recepten worden paardenbloemen, bloem en blad, zuring, engelwortel, duizendblad, veldkers, ossentong, rozenblaadjes en komkommerkruid verwerkt. Deze wilde planten die we nu onkruid noemen werden ook in de tuin aangeplant. Jammer dat deze gewoonte om te struinen in de natuur en deze producten toe te passen in de tuin en in de keuken nagenoeg verdwenen is.
Bovendien kan het aanplanten van inheemse planten een belangrijke bijdrage zijn aan de biodiversiteit omdat deze planten nodig zijn voor bepaalde wilde bijen en andere gevleugelde vriendjes.
Van oudsher waren het de vrouwen die kennis hadden en zorgden voor de voeding. Ze wisten wanneer wat te plukken en hoe het te gebruiken. De kennis van de geneeskrachtige werking van bepaalde stoffen was vanzelfsprekend en werd doorgegeven van moeder op dochter. In plaats van met een mandje de natuur in te gaan kun je ook meer wilde

planten en onkruiden laten groeien in je tuin. Veel planten komen vanzelf aanwaaien. De angst dat onkruid het gaat overnemen (controleverlies), houdt veel mensen tegen om onkruid te laten groeien in de tuin.

Concurrentie
Toen ik mijn tuin aan het aanleggen was, was ik ook af en toe bang om het te "verliezen"van het onkruid. Inmiddels heb ik begrepen dat het een kwestie is van concurrentie. In plaats van het zevenblad weg te halen, geniet ik ervan. Het is heerlijk en bloeit prachtig. Ik experimenteer met planten die zich staande houden in het zevenblad; hondsdraf, look zonder look, geranium, solidago, varens, daslook rabarber handhaven zich prima in het zevenblad. Inmiddels is zevenblad een degelijke betrouwbare bodembedekker geworden.

Zaaien
Behalve het laten groeien van bepaalde (on)kruiden, zaai ik elk voorjaar planten die o.a. in salades en smoothies gebruikt kunnen worden. Ik zoek naar planten die passen in de tuin, maar ook wegens de inhoudsstoffen een bijdrage leveren aan het versterken van de gezondheid. De onderstaande planten heb ik getest en mogen terug komen vanwege de goede smaak en de toepasbaarheid in de tuin. Ook zijn ze makkelijk te zaaien.

Chrysanthemum coronarium-gekroonde ganzebloem
Een eenjarig eetbaar feest in de tuin. Bloem, blad en stengel te gebruiken in de keuken voor het op smaak brengen van soepen en roerbakschotels. De bloem is ook geschikt om te drogen voor een kruidentheemengsel. Bevat veel chlorogeenzuur; een belangrijke antioxidant, die in onderzoeken veel positieve eigenschappen laat zien met betrekking tot alertheid, geheugen en vetverbranding.

Cosmos caudatus-wilde cosmos
Een bijzondere eenjarige plant, te gebruiken in een salade. Zeer snelle groeier waar je veel van kunt oogsten. Frisgroen pittig blad, dat steeds weer aangroeit. Je krijgt eenvoudig meer planten, want een stekje wortelt makkelijk op water. Bevat o.a. ook veel chlorogeenzuur.

Silene vulgaris-blassilene
Vaste plant. Voor de bloei lekker om toe te voegen aan salades. Als je het als spinazie klaarmaakt, valt de bitterheid weg. Over de inhoudsstoffen is niet veel te vinden.

Spilanthes-abckruid
Eenjarige plant. Wordt ook wel champagneblad genoemd vanwege de prik in de mond. De hele plant is eetbaar. Een paar blaadjes en/of bloemen in de sla geeft een sensatie in je mond, die niet iedereen kan waarderen. Wel nuttig want de plant heeft bijzondere geneeskrachtige stoffen (alkamiden) vergelijkbaar met Echinacea.

Talinum paniculatum-surinaamse spinazie
Zeer gezonde niet winterharde slaplant. Erg lekker blad voor een salade. Mooie plant in de tuin met sierlijk blad. Een blad op een wond zou genezend werken. Ook wel aardginseng genoemd. een decoct van de vlezige wortel zou te gebruiken zijn als adaptogeen. De wortel kan in de herfst worden opgegraven en vorstvrij overwinteren. In het voorjaar weer uitplanten. De wortel heb ik in een potje zand in de kelder gezet. Of dat weer uitgroeit tot een mooie plant ga ik ervaren dit voorjaar.

Tenslotte
Het voorjaar is begonnen, er is van alles te verzamelen. Daslook, paardenbloemen, moeslook, look zonder look en smalle weegbree nodigen uit om te gaan struinen. Ook al hebben we geen moeders die ons deze kennis hebben overgedragen, we kunnen het wel onszelf weer eigen maken.

Zonder

In de schitterende roman "Het oude land"van Dörte Hansen lees ik iets waardoor ik het gewroet in de relatie die ik met mijn moeder heb kan laten rusten.
Anne is 10 dagen op reis met haar moeder. Ze zijn in het oude Pruisen. Haar moeder is op zoek naar het verleden van haar moeder, die nooit iets heeft willen vertellen over het dramatische vertrek uit Pruisen. Anne kijkt naar haar moeder, hoe ze stukjes van het oude familiehuis bij elkaar schraapt, op zoek naar antwoorden.

Plotseling realiseert Anne zich dat ze kan stoppen met zoeken. Dat wat ze van haar moeder wil, bezit haar moeder niet. Het moet zonder gaan en het kan ook zonder!  

patronen

De mensen die mij op de wereld hebben gezet, hebben mij niet thuis laten komen. Dat valt mijn ouders niet te verwijten, die hebben vast hun stinkende best gedaan, zoals de meeste ouders doen. Esther Perel, een inmiddels beroemde Belgische psycho-therapeute die in New York woont, wordt geïntervieuwd in het financieel dagblad. Esther bespreekt haar relatie therapieën in een pod-cast. Waar ze vooral op insteekt is het ontwarren van patronen. Wij reageren op anderen vaak volgens een patroon. Een patroon dat ontstaan is in je jeugd. Onze verwachtingen zijn vaak een compensatie van wat we te weinig of teveel hebben gekregen in onze jeugd. We reageren volgens oude patronen. Pas als dat patroon duidelijk wordt kun je er iets aan doen. Dat onderzoek naar patronen is hard werken en houdt nooit op. Want ik wil wel iets toevoegen aan Esthers analyse over de tekortkomingen van ouders. Eigenlijk weet je alleen zelf wat jij nodig hebt in het leven. Van welke handvatten word ik gelukkig. Voor mijn gevoel heb ik alle patronen uit mijn jeugd grotendeels afgebroken. Ik probeer zo min mogelijk nieuwe patronen op te bouwen. Als ik terug denk aan mijn jeugd is er weinig wat mijn ouders mij geleerd hebben of hadden kunnen leren waar ik nu nog iets aan heb. Om je kinderen iets te kunnen meegeven in het leven waar ze wat aan hebben, moet je durven twijfelen. Je moet jezelf ter discussie kunnen stellen en je kinderen gelijk kunnen geven. Dat is heel vermoeiend en levert veel hoofdbrekens op. Een voordeel is wel dat er niet te snel patronen ontstaan.

Krekels

Of het dierenmishandeling is kan ik niet inschatten. In de bijlage bij het NRC beschrijft iemand zijn of haar favoriete ruimte in huis. Vorige week een verhaal over een bijzondere junglebadkamer. In de badkamer groeien jungleplanten er is muziek en er leven echte krekels in kooitjes. Wat de eigenaar ontdekt heeft zou een briljant onderwerp zijn voor een onderzoek. Als de krekels biologische wortels te eten krijgen leven ze 6 weken, als ze "gewone"wortels krijgen leven ze 2 weken.
Toch durft het voedingscentrum te beweren dat biologische groenten echt niet gezonder zijn dan gewone groenten. We mogen wel biologische groenten eten als we dat graag willen maar er is geen reden voor. Gelukkig luisteren steeds minder mensen naar het voedingscentrum want in de supermarkt zijn de biologische groenten heel vaak op.