zaterdag 26 september 2026

Consumenten

 Dat wil de consument nu eenmaal, is het argument van de industrie als antwoord op vragen over verspilling van bijvoorbeeld niet rechte komkommers, vervuilende producten of onzinnige diensten. De consument wil niks, de consument wordt iets aangepraat en de consument volgt.  Ik heb niet gevraagd om de zelfscankassa. Nooit gemist. Nu de zelfscankassa er is, maak ik er gebruik van. behalve als het druk is en er bij de kassa met mens wel plaats is. Ik ga naar de zelfscankassa omdat ik bang ben om een schakel te missen en dat ik het dan niet meer snap., zoals mijn moeder op het eind van haar leven. 

Lang geleden, toen de postcodes werden ingevoerd, heeft een vriendin koppig jarenlang volgehouden geen postcodes te vermelden bij het versturen van brieven en kaarten. Dan werkte je mee aan de automatisering, dat zou banen kosten. Best mogelijk, maar ik geloof niet dat je zulke ontwikkelingen in je eentje of met een groepje tegenhoudt. 

Wat wil de consument? Veel mensen vinden het betutteling als je in bijvoorbeeld ziekenhuizen geen ongezonde producten meer krijgt of in de kantine kan kopen. Maar is reclame dan geen betutteling. Of de manier waarop we bijna gedwongen worden ongezonde keuzes te maken in supermarkten door slimme marketing en inrichting van de winkel. Zelfs bij de zelfscankassa liggen de zakjes pepernoten voor het grijpen. 

We moeten ons realiseren dat we voortdurend beïnvloed worden. Door voorbeelden van mensen om ons heen, door eclame en door hoe winkels en onze hele samenleving is ingericht. Het is een illusie om te denken dat je iets zelf bedenkt? 

Hersenvoer

Hersenvoer is de titel van een boek geschreven door Esther Nederlof, bewegingswetenschapper gespecialiseerd in hersengezondheid. In een artikel in Orthofyto legt ze uit dat voeding en darmgezondheid kunnen bijdragen aan meer gedragsflexibiliteit en welzijn bij mensen met neurodiversiteit. Neurodivers zijn mensen met ADHD of ASS (autisme spectrum stoornis)

Ze begint in haar artikel met de biologische functie van neurodiversiteit, "Mensen hebben altijd samengeleefd in relatief kleine, maar nauw verwante groepen. Binnen zo`n groep was het handig als er een heel scala aan eigenschappen vertegenwoordigd was. Van mensen die zich goed kunnen concentreren tot mensen die voortdurend hun omgeving scannen, zoals mensen met ADHD doen. Van mensen die zorgen voor sociale cohesie tot mensen die goed patronen kunnen herkennen. In onze maatschappij worden de eigenschappen die vroeger echt nodig waren tegenwoordig al snel als onwenselijk, als ziekte, bestempeld. We zouden neurodiversiteit tegenwoordig best wat meer mogen waarderen" aldus Esther Nederlof. Heerlijk om dit te lezen. Ik heb er heel lang overgedaan om mijn enigszins neurodiverse brein te omarmen. 

De juiste voeding, vooral voor de hersenen kan ervoor zorgen dat de waardevolle eigenschappen die neurodiverse mensen hebben niet ontaarden in extremen. 

Bij diverse vormen van neurodiversiteit zijn er sterke aanwijzingen dat een brandstof tekort in de hersenen een rol speelt. Bij ADHD kan het voortdurend scannen van de omgeving door brandstoftekort mogelijk bijdragen aan hyperactief gedrag. Ook bij ASS kan het zoeken naar patronen door brandstof tekort in de hersenen mogelijk bijdragen aan sociale uitsluiting.

Lang is gedacht dat hersenen uitsluitend glucose verbranden, maar hersenen gebruiken naast glucose ook ketonen als brandstof. Sterker nog hersenen zullen vrijwillig hun glucosegebruik terugschroeven om ruimte te maken voor ketonen. Ketonen kunnen gezien worden als de schoonmakers van de hersenen. Ketonen ondersteunen de mitochondriën (energiecentrales in de cel) en zorgen voor minder oxidatieve stress. 

Ketonen worden gemaakt in de lever op het moment dat ons insulineniveau laag is. Mensen met een gezonde insulinegevoeligheid maken uit zichzelf een aantal uren per dag ketonen aan. Ze schakelen vanzelf over op ketonen productie in de loop van de nacht en als er meerdere uren tussen de maaltijden zitten. Echter 75% van de bevolking heeft geen gezonde insuline gevoeligheid en moet meer moeite doen om ketonen te maken in de lever. Meer moeite is in dit geval langere tijd vasten, weinig tot geen suiker, geen tussendoortjes of zelfs een ketogeen dieet. 

Naast de juiste brandstof hebben de hersenen baat bij de juiste voedingsstoffen, veten, mineralen, vitaminen. en voldoende eiwitten. Vette vis levert de juiste vetten, omega 3 vetzuren in de juiste verhouding met omega 6. Naast goede vetten levert vette vis ook eiwitten, mineralen vitaminen, waaronder jodium, magnesium, vitamine B en vitamine D. Jammer dat we maar 1 keer per week vette vis mogen, vanwege de vervuilde zeeën. Voor de overige belangrijke voedingsstoffen voor de hersenen ijzer, zink, koper en selenium beveelt Esther (voor mij helaas) rood vlees aan.

Daarnaast is er aandacht voor de darmen. Mensen met vormen van neurodiversiteit hebben vaker een ongezond darm microbioom, dan de rest van de bevolking. Vaak helpt het weglaten van granen en suiker en het eten van dierlijke eiwitten en gezonde vetten om de spijsvertering te ondersteunen. 

Omdat ik zelf ontdekt had dat ik bij de 75% van de bevolking hoor die geen gezonde insulinegevoeligheid heeft en me beter voel als ik suiker, tussendoortjes weglaat en nog weinig brood en pasta eet, ben ik zonder dat ik het wist al goed bezig voor mijn hersenen. Elke week twee haringen, regelmatig een maaltijd overslaan. en veel bewegen, ook op een lege maag.

Een paar jaar geleden heb ik de vierdaagse gelopen. Eigenlijk om een vriendin een plezier te doen. Ik hou erg van wandelen, maar het liefst in stilte. Het is een enorme herrie, zowel onderweg tijdens het wandelen als bij terugkomst in Nijmegen. Je loopt een dorp in overal muziek en hele lieve mensen die met van alles klaarstaan. Ik merkte dat ik tijdens het wandelen het lawaai prima aan kon. Sterker nog ik had er niet veel last van. Terug in Nijmegen moest ik zo snel mogelijk wegwezen. Ik werd gek van de harde muziek, die verschrikkelijke bassen. Of dit ook met die reinigende ketonen te maken heeft weet ik niet. Maar wel goed om te weten.