Nog steeds wil ik een boek schrijven over doen wat ik niet laten kan en woorden vinden om op te schrijven wat mijn ziel mij influistert. Dat is tot nu toe nog niet gelukt.
In het tijdschrift "Vruchtbare Aarde" lees ik een uitgebreid verhaal over de Ierse neurowetenschapper Iain McGilchrist, Hij heeft twee dikke boeken geschreven over onze hersenen. We hebben twee hersenhelften en we hebben beide hersenhelften nodig. De linkerhersenhelft heeft een wezenlijke bijdrage geleverd aan alles wat de mensheid in de afgelopen eeuwen heeft bereikt. De linkerhersenhelft is nuttig wanner we snel iets nodig hebben, iets voor elkaar willen krijgen. Alle andere waarden; verbondenheid, waarheid, goedheid, schoonheid, liefde, worden beter begrepen door de rechterhersenhelft. Om schoonheid te ervaren hebben we de rechterhersenhelft nodig.
Volgens McGilchrist zijn we voor de derde keer in de Westerse geschiedenis in een periode waarin de linkerhersenhelft aan het roer staat. Met desastreuze gevolgen. "De linkerhersenhelft ziet namelijk geen diepte in ruimte, geen diepte in tijd en geen diepte in emoties. We zijn het vermogen kwijt geraakt om diep in de dingen door te dringen en ze in hun samenhang te begrijpen." Het is een bijzonder verhaal waarin ook grote stukken verwerkt zijn van een interview met McGilchrist, dat begin 2026 is gepubliceerd in Trouw(22-1-2026).
Ik moest direct aan mijn boek denken en begreep ineens waarom ik dat boek niet kan schrijven. Alles wat ik buiten voel en ervaar, de eenheid die ik voel met alles wat leeft me heen, beleef ik met mijn rechterhersenhelft. Woorden vinden en schrijven doe je voornamelijk met je linkerhersenhelft. Hoe kan ik woorden vinden voor de pijn die ik voel als ik tuinen zie waar mensen strijden tegen de natuur, het bijhouden van hun stukje grond zien als een gevecht. Of een tuin helemaal van te voren uitgedacht zonder verassingen en inbreng van de natuur. Strak uitgevoerd volgens het plan van de bezitter. Wie begrijpt het als ik schrijf dat ik een ernstige vorm van solastalgie heb?
Ik denk dat kinderen nog voornamelijk hun rechter hersenhelft gebruiken. Dat moeten we snel afleren als we ouder worden. Vooral in de tijd waarin ik opgroeide was het niet belangrijk wat ik wilde of voelde. De grote mensen wisten wat goed voor mij was. Ik mocht niet neuriën in de klas, ik mocht nergens aan zitten, ik mocht in de klas niet ineens roepen dat het sneeuwde, ik mocht niet praten en lachen in de klas, ik mocht niet te veel alleen zijn. ik mocht niet de hele dag lezen. En ik mocht vooral niet te bijdehand zijn, opvallen en te slim zijn. Mijn kompas ging stuk en je gaat aan jezelf twijfelen. Dan is er de linkerhersenhelft die je op de been houdt, zonder de verbondenheid die je hoort te voelen met mensen en alle levende wezens om je heen. Alles wat je voelde klopte niet en de rede neemt het over.
Ik denk dat ik 48 was toen ik voor het eerst iets ging doen wat heel graag wou en wat niet nuttig was. Niet nuttig om een goede baan te vinden. Niet nuttig voor de samenleving. Ik kwam als 48 jarige in een klas met jonge mannen op de hoveniersopleiding en ik heb genoten. Later heb ik alles, behalve plantennamen, wat ik geleerd heb op de groenschool weer overboord gegooid. Het ging meer om de weg die opgegaan ben (met een flinke duw in de rug van mijn lief, die alles betaalde) dan wat ik er geleerd heb. In dezelfde tijd kochten we een hond. De hond heeft mij doen inzien dat ik buiten hoor. Dat ik thuis ben in de natuur. Het werd een grote hond en we gingen uren samen dwalen. Zo ver mogelijk van de bewoonde wereld. Daar en toen heb ik meer leren voelen. Ik voelde een eenheid met alles wat leefde om me heen. De natuur emotioneerde me enorm. Ik wist me geen raad met die emoties en begreep het ook niet. Het heeft even geduurd maar mijn rechterhersenhelft heeft zich de laatste jaren enorm ontwikkeld en inmiddels een belangrijke rol ingenomen. Dat voelt heel, compleet, gelukkig en tevreden. Nu ik dit artikel gelezen heb vertrouw ik nog meer op mijn gevoel. Wel jammer dat het boek er waarschijnlijk niet komt. Het lijkt me ingewikkeld schrijven met de linkerhersenhelft over mijn ervaringen en gevoelens met mijn rechterhersenhelft.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten