Geduld

Jaloers is niet het goede woord, maar als ik tuinen zie met grote bomen en prachtige struiken en hagen voel ik een verlangen. Ik wist dat het stuk grond waar ik voor gekozen heb slecht behandeld is. De grond lag er kaal en mishandeld bij. Uitgeput, jaren alleen geoogst en niets teruggeven aan de natuur. Het deed en doet me bijna pijn. Ik kon de aarde bijna horen huilen. Ik voel het ook als mijn missie om dit stuk grond weer vruchtbaar te maken.
Inmiddels hebben we 23 hoogstamfruitbomen gepoot, 12 kleine fruitbomen, 15 andere bomen; ratelpopulieren vanwege het mooie geluid. Witte berken op de oprit, dat staat zo mooi als in donker aan komt rijden. Een aantal tamme kastanjes, die groeien uit tot brandhout. De kleine fruitboompjes gaan al snel fruit geven en worden ook minder oud dan de hoogstammers.
Inmiddels staat er 100 meter gemengde haag, wilde rozen, meidoorn, sleedoorn, mispel, hazelaar, liguster, berberis in een dubbele rij in driehoeksverband.
Ik heb een voedselbos aangelegd met bijzondere eetbare bomen en struiken.
Ik heb een spiraalborder aangelegd. Het pad naar binnen volgen is een metafoor voor de weg naar je binnenste. Hier komt nog een lage waslijn. Aan de waslijn kunnen lapjes gehangen worden. Aan het begin van het pad staat een bakje met lapjes en stiften. Schrijf een wens op en hang aan de waslijn, de wens wordt meegenomen door de wind. (idee afgekeken van Ecolonie) De schoorsteen van ons schuurtje is afgebroken. Nu heb ik prachtige oude stenen om een kruidencirkel aan te leggen.
Inmiddels ben ik begonnen met zaaien. In mijn catalogus beschrijf ik 98 verschillende soorten. Ik heb 98? verschillende soorten zaad van kruiden en wilde planten. Groenten niet meegerekend.
Mijn belangrijkste taak is teruggeven aan de aarde, door planten en voeden met blad en compost.
Hoewel ik uren plantjes kan verspenen of patchwork lapjes aan elkaar kan naaien, ben ik op een bepaalde manier erg ongeduldig. Dit hef ik op met mijn grote fantasie. Ik zie hoe het kan worden en dat motiveert mij ieder dag weer om vrolijk aan de slag te gaan.

mijn ogen

Op zijn facebook pagina schrijft Henk Fransen over het boek van Moeder Theresa. Op een moeilijk moment in zijn leven geeft dat boek hem weer kracht om door te gaan. Hij is veertig en denkt dat zijn leven zinloos is geweest tot nu toe en dat het te laat is om iets te veranderen.
Van moeder Theresa leert hij dat het nooit te laat is. Moeder Theresa begint haar bijzondere werk in de sloppenwijken pas als ze al vijftig jaar is.
Henk is benieuwd naar een of meerdere momenten of gebeurtenissen in het leven van zijn facebook volgers die "lifechanging"zijn geweest.
Ik kan wel meerdere momenten bedenken maar leren leven volgens mijn intuïtie geholpen door "tekens" heeft mijn leven zeker positief beïnvloed.
Zeven jaar geleden ging mijn jongste kind op kamers wonen. Dat ik als moeder niet meer nodig ben vind ik wel een prettig idee. Dat gaf en geeft me een gevoel van vrijheid.
Toch volgt er een emotioneel verwarrende periode. Zonder het me te realiseren verwachtte ik teveel van mijn partner. Mijn partner gaat graag in zijn eentje op stap en heeft andere passies dan ik. Tuinen en plantjes zijn mijn passie. Het meest schokkend vond ik dat ik me dat nooit gerealiseerd heb. Alsof ineens mijn ogen open gingen. Ojee we gaan dus niet samen een grote tuin onderhouden en tuinieren.
Ook emotioneel ging mijn partner het gat dat mijn kinderen achterlieten niet opvullen, dat moest ik zelf doen.
Ik kan niet ontkennen dat ik stiekem heel verdrietig was. Ik ging veel in mijn eentje op stap en vond er niets aan.
Ik voelde me zielig, alleen en in de steek gelaten. Dat heb ik niemand vertelt. Ik wist dat het iets was, dat ik zelf moest oplossen en ook dat het iets was dat steeds terug zou komen als ik het niet zou aanpakken.
Op een mooie zonnige zaterdag, ik zie het nog voor me, ik zit in de tuin de krant te lezen. Mijn oog valt op een advertentie. Ik lees nooit advertenties, dus besluit ik dit als een teken te beschouwen. In de advertentie werden vrijwilligers gevraagd om mee te helpen op een eco-camping in de Spaanse Pyreneeën. Ik heb me opgegeven en ben gegaan. Dat is het begin van een ommekeer.
Een bijzonder moment, rijdend door een prachtig berglandschap, keihard meezingend met de pastorale van liesbeth list en ramses shaffy. Ondertussen denkend ben ik dit?
Ik leerde naar de wereld te kijken met mijn ogen in plaats van met onze ogen.
Ook leerde ik veel over mezelf door met veel mensen samen te werken. Van een aardige vrouw die elke dag met mij wou wandelen, leerde ik nee zeggen. Ik wil graag met je wandelen, maar niet elke dag. Ik leerde dat je iets kunt leren van mensen waar je, je aan ergert. Deze mensen spreken iets in jou aan waar je naar moet kijken. Deze reis heeft mijn leven veranderd.
Vanaf die eerste reis ga ik elk jaar minimaal 1 week alleen met mezelf op stap.
Een paar dagen geleden pas heb ik aan mijn partner opgebiecht dat ik in die tijd heel ongelukkig en verdrietig was.

zielenreis

In Heteren, een dorp op 3 km afstand van Randwijk, waar ik woon is een spiritueel ontmoetingscentrum.
In het centrum worden maandelijks lezingen georganiseerd.
Samen met twee buurvrouwen woon ik een lezing bij over de reis van de ziel. Ik sta open voor verhalen over dolende zielen. Maar denk er niet teveel over na en ben geen fervent verdediger van deze theorie.
Wat me opvalt is dat veel mensen ervaringen hebben met dingen die eigenlijk niet kunnen. Tekens van overledenen? Een hand op de schouder, lichten gaan aan en uit, krakende kasten.
Een man die komt kijken naar ons lekkende dak begint spontaan te vertellen over de geesten in zijn oude huis. Het huis is inmiddels gereinigd en de geesten zijn weg, maar de geesten hadden hem bijna zijn huwelijk gekost. Hij wilde niet thuis zijn omdat het niet goed voelde en zijn vrouw was helemaal in de war en agressief.
Mijn vader is op een ellendige manier doodgegaan. (Inmiddels 15 jaar geleden) Wij, zijn kinderen mochten geen afscheid nemen. Het eerste jaar na zijn dood speelde mijn vader een heel belangrijke rol in mijn gedachten. Heerlijk in mijn eentje in de tuin ploeteren met mijn vader in mijn hoofd. Ik stelde me voor dat hij bij me was in de vlinder die op mijn schouder zat, in het roodborstje dat niet van mijn zijde week.
Mijn vader rookte tot zijn veertigste ongeveer zware shag. Op een keer in de tuin rook ik zo sterk die zware van Nelle lucht dat ik bijna niet kon geloven dat er echt niemand in de buurt was.
Zo heb ik misschien met de hulp van mijn vaders ziel zijn dood, stukje bij beetje verwerkt.
De vrouw die de lezing gaf over de reis van de ziel vertelde dat ze een goed contact met haar vader heeft gekregen na zijn dood. Ze groeide op in een zeer gelovig Zeeuws gezin en raakte het contact met haar vader kwijt toen ze ging studeren en niet meer het geloof van haar ouders aanhing. Na zijn dood begon ze steeds milder en liefdevoller over haar vader te denken. Ze geloofde dat haar vaders ziel haar daarbij hielp. Wat hij bij leven niet kon geven, maakt hij goed na zijn dood.
Of het processen zijn die je zelf bedenkt of dat de zielen van onze gestorven dierbaren echt bij ons blijven zolang wij dat nodig hebben, weet ik niet. Ik wil graag geloven dat mijn vaders ziel nog een tijdje gebleven is om mij te helpen zijn dood te verwerken.

inspiratie

Ik ben uitgenodigd in Bergeijk om een lezing te geven over de toepassing van wilde planten en kruiden in de tuin en in de keuken.
Een dag voor de lezing probeer ik altijd afstand te nemen van de lezing. Ik probeer er niet meer aan te denken en ga andere dingen doen. Dit helpt om niet zenuwachtig te worden en om onbevangen voor de zaal te staan.
Ik probeer wel altijd te bedenken wat ik graag zou willen dat mensen gaan doen met wat ik verteld heb.
Het verhaal van het vlindereiland schiet me te binnen. Ik wil de mensen aan het begin van de lezing even meenemen naar het zweedse eiland waar een enorme diversiteit aan vlinders voorkomt. Volgens de bioloog op het eiland heeft dat te maken met verschillende factoren. De grondsoort maar ook omdat er mensen wonen.
Een hoopvol verhaal, omdat het aangeeft dat je als mens ook iets kunt toevoegen aan de natuur. Dat je als mens niet alleen de aarde vervuilt en vernietigd maar ook een bijdrage kunt leveren. Ieder op zijn of haar eigen stek groot of klein. Een tuin of zelfs balkon zou geen verlengstuk van de huiskamer moeten zijn, maar een verlengstuk van de natuur.
Ik  hoop dat de mensen dat gaan meenemen en met de natuur mee gaan tuinieren.

vlindereiland

"Wie elk natuurreservaat winst vindt, heeft de hoop opgegeven". Dat is een uitspraak van Frederik Sjöberg, een zweedse bioloog, bekend vliegenonderzoeker en publicist.
Op Runmarö, een eiland voor Stockholm waar de schrijver woont komen minstens 66 vlindersoorten voor.
De verklaring voor het grote aantal soorten geeft Frederik aan de samenwerking van de mens met de natuur. Op het eiland wonen in de zomer een paar duizend mensen in de winter een paar honderd. Als de mens om de een of andere reden van het eiland zou verdwijnen en de natuur vrij spel zou krijgen zouden er heel wat vlindersoorten verdwijnen volgens Sjöberg.
De vlinderfauna van Runmarö vertelt een geschiedenis over de kunst om een landschap te beheren zonder het te verstoren.
Wat een fantastisch hoopvol verhaal. Ik zie het eiland, het is een zonovergoten dag en ik loop tussen enorme aantallen fladderende vlinders.
Iedereen kan zijn of haar eigen vlindereiland maken op je eigen stukje grond of zelfs balkon. Iedereen zou een natuurreservaat(je) kunnen maken op het eigen stukje aarde waar jij verantwoording voor kunt nemen en met de natuur kunt samen werken.
Of we de natuur kunnen verbeteren weet ik niet, maar dat we door specifieke beplanting toe te passen de biodiversiteit kunnen vergroten vind ik  mooie uitdaging.

alternatief?

Er zijn nog steeds mensen die denken dat als je geen vlees eet, je ook geen leren schoenen draagt. Echt waar!
Wat voor ons gewoon is, vinden anderen alternatief.
Ook de in onze omgeving helaas noodzakelijke bodemverbeteraars zitten in de alternatieve hoek. Net als fytotherapeutische medicijnen mogen ze slechts met zeer algemene termen adverteren. Zoals "helpt het bodemleven". Terwijl in veel onderzoeken het belang van bodemleven voor de gezondheid van de plant wordt aangetoond.
Een rijk bodemleven is natuurlijk niet alternatief maar zou gewoon moeten zijn.
Door monoculturen, kunstmest, bestrijdingsmiddelen en diep ploegen hebben we het bodemleven vernietigd. Een ongezonde levenswijze en medicijnen vernietigen ook onze darmflora.
Het microleven op en rond wortels van planten is van nature nog veel rijker dan dat in onze darmen. In een gezonde darm leven zo'n 10.000 bacteriesoorten. Een gram gezonde bodem kan wel 30.000 soorten bevatten, naast nog duizenden schimmel- en kleine siersoorten.
Dit microleven blijkt een belangrijke rol te spelen in de weerbaarheid van planten tegen ziektes. Bodembacteriën en - schimmels helpen planten met voedingsstoffen en bescherming. Er zijn bijvoorbeeld bacteriën die in de buurt van een ziekte verwekker, signaalstoffen gaan afgeven die de plat aanzetten tot een verdedigingsreactie. Andere bacteriën maken antibiotica of beschermen de plant door ruimte in te nemen.
Er wordt wereldwijd 200 miljard euro uitgegeven aan kunstmest en bestrijdingsmiddelen, tegen 1.5 miljard aan bodemverbeteraars.

Hormese

Ik ben niet bang om ouder te worden. Ik ben niet bezig met rimpels, ik verf mijn haar niet. En als mensen mij ouder schatten dan ik ben, ben ik niet teleurgesteld. Wat mij drijft is optimale gezondheid. We hebben veel mechanismen in ons lichaam die ons graag willen helpen om gezond(er) te worden. Als we zelf een beetje meehelpen kunnen er bijzondere dingen gebeuren. Hormese is een van de mechanismen in ons lichaam dat we nog hebben behouden om te overleven in barre omstandigheden. Die barre omstandigheden zijn er niet meer. Die moeten we dus zelf opzoeken. We moeten zelf ons lichaam een beetje prikkelen.  De hormese wordt aangezet door extreme omstandigheden honger, kou, beweging en ook licht giftige stoffen in kruiden.  Hormese (letterlijk prikkeling) is het biologische effect dat een stof die in hoge dosis schadelijk is. bij een lage dosis positieve effecten kan hebben.
Dit positieve effect heeft een optimum.
Waar dat optimum ligt is voor ieder verschillend en ook afhankelijk wat je gewend bent. Als je bijvoorbeeld nooit wilde planten eet, is het verstandig voorzichtig te beginnen.
Als ik ga sporten probeer ik mijn hormese flink aan te zetten. Het moet af en toe flink pijn doen. Ik ren 5 keer de trap op en neer naar de wageningse berg. Als je denkt ik kan niet meer, toch nog een keer die trap op. Je lichaam gaat dan Heat shock proteins aanmaken. Dat zijn eiwitten die o.a. je zenuwstelsel beschermen. Ook een ijskoude douche en intermitted fasting (maaltijden overslaan) hebben dat effect.
In eetbare wilde planten en kruiden zitten ook stoffen die ons een stress stimulus toedienen. Deze stoffen zijn de geneeskrachtige stoffen in wilde planten en kruiden. In te grote hoeveelheden kunnen sommige stoffen giftig zijn. In kleine hoeveelheden zorgen deze stoffen echter voor een gunstige fysiologische aanpassing.
Wat precies die Heat shock Proteins zijn en wat ze doen ga ik proberen te verder uit te zoeken.
Ik heb geleerd mezelf te verwennen, maar ook hard te zijn voor mezelf.
Lief en mild zijn voor jezelf maar ook jezelf blootstellen aan kou, veel beweging en goede voeding.