woensdag 23 december 2015

vroeger

Sinds 1 september woon ik nog slechts 12 km van mijn moeder. Regelmatig fiets ik even naar mijn moeder voor een kop thee en een praatje. Mijn moeder is wel weduwe maar niet eenzaam. Ze zegt van wel, maar mijn moeder heeft meer vrienden en kennissen dan ik. Haar drie kinderen en kleinkinderen wonen in de buurt en bezoeken haar elke week.Ze heeft vaak bezoek als ik kom en dan schuif ik even aan.
Regelmatig beland ik in gezeur over wat allemaal niet goed is in deze tijd.
Ik ben dan vaak de enige in het gezelschap die een lofzang houdt over de fantastische tijd waarin we leven.
Ik herinner mij:
- de kinderen in de klas die niet goed konden leren. De jongens gingen bij de meester de tuin doen, de meisjes werden aan hun lot over gelaten. deze kinderen werden ook nog vaak voor schut gezet voor de klas. Ik werd ook geslagen op school, maar ik was de slimste in de klas, dat gaf toch een gevoel van onaantastbaarheid.
- er waren diverse kinderen in de klas die te kleine schoenen, kapotte schoenen hadden.
- na de vakantie hadden de meeste kinderen niets te vertellen, ze waren nergens geweest.
- de gezinnen met 12 of meer kinderen. Ook als het regende moesten ze zich buiten vermaken.
- de meeste kinderen hadden niet eens een fiets
- een afspraak met de dokter. Je moest er al om 7 uur zijn, dan was je als je geluk had tegen 11 uur aan de buurt.
- de slagers die zich schooltandarts noemden en waar de hele school doodsbang voor was. Zelfs door de tandarts werd je geslagen als je huilde. Ik heb menig kind over het schoolplein gesleept zien worden.
- de minachting van de gevestigde orde voor de "gewone"mens.
- de rangen en standen
- als je voor een dubbeltje geboren was, dan bleef je ook een dubbeltje.
- zeker als je een meisje was, werd het niet nodig gevonden om geld uit te geven voor je opleiding.

Dit alles is pas 50 jaar geleden.

dinsdag 15 december 2015

Eureka!

In een column van Piet borst in het NRC van zaterdag 12 december wordt een boek van Edzard Ernst besproken.
Edzard Ernst is de eerste hoogleraar complementaire geneeskunde aan de universiteit van Exeter.
Gebruik makend van de gebruikelijke methoden van wetenschappelijk onderzoek heeft Ernst herhaaldelijk de werkzaamheid van alternatieve therapieën onderzocht. Uit de onderzoeken bleek dat patiënten zeker baat hebben bij de zogenaamde alternatieve behandelingen, maar dat dit effect louter toe te schrijven is aan het placebo-effect. Door het geloof dat de patiënten hebben in de behandelaar en de behandeling.
Eureka zou ik zeggen. Fantastisch dat het placebo-effect wetenschappelijk bewezen is. We hebben een innerlijke intelligentie die we kunnen aanspreken.
Wat zegt dit over de reguliere geneeskunde? Waarom speelt bij de reguliere geneeskunde het placebo-effect geen rol. Althans wordt er aan dit fantastische zelfgenezende vermogen van een mens geen aandacht besteedt? Sterker nog men vindt het maar lastig en ongewenst.
Veel mensen die ernstig ziek zijn zoeken naast de reguliere behandeling ook nog naar iets anders.
Vaak komen ze bij de zogenaamde alternatieve artsen terecht. Misschien is het wel omdat ze in de alternatieve wereld doorgaans wat meer tijd nemen om een band op te bouwen. Ook graven ze vaak in het verleden van de patiënt en kijken naar de patiënt als mens en niet alleen naar het lichaam.
Ik denk aan Henk Fransen, die veel tijd besteedt aan zijn patiënten om ze te helpen het genezend vermogen te versterken. Het genezend vermogen te versterken door verbeteren van de leefstijl, maar ook mentale, emotionele, relationele en zielsaspecten aan te pakken die minstens zoveel impact hebben op ons lichamelijke en geestelijke welbevinden.
Niet om mensen te ontraden de reguliere behandelingen te ondergaan, maar om de behandeling compleet te maken.
Als we kunnen leren optimaal gebruik te maken van de intelligentie van de menselijke geest en lichaam kunnen vast nog veel meer mensen genezen worden of nog beter, niet ziek worden.

vrijdag 27 november 2015

emotionele gezondheid

"Emotionele gezondheid begint met het loslaten van de eis aan je ouders dat ze je helemaal begrijpen en ondersteunen": Henk Fransen.
Zondag naar een lezing van Henk Fransen geweest. Henk heeft een doorgeefboekje uitgegeven over het versterken van je genezend vermogen op 5 niveaus.
Henk is niet verbaasd dat mensen ziek worden. Hij is eerder verbaasd dat mensen zoveel belastingen kunnen incasseren voordat ze ziek worden. "Ziekte is een optelsom va alle belastingen waaraan je wordt blootgesteld, afgezet tegen je belastbaarheid" : Henk.
Bij het versterken van je zelf genezend vermogen probeer je je incasseringsvermogen, je draagkracht te verbeteren. En de ziekmakende factoren die je kunt veranderen om te buigen.
Henk begint bij patiënten met de vraag: wat is er met je gebeurt en wat heb je nodig.
Veel mensen, zeker van mijn leeftijd en ouder, zijn opgevoed zonder dat er ooit gevraagd is wat ze nodig hebben. Dat begint al in de babytijd. Je werd gevoed op tijd, niet op aanvraag. Kinderen werden niet uit bed gehaald als ze huilden, want je zou ze maar verwennen. Verwende krengen werden het. (Mijn moeder had erg veel commentaar op hoe wij onze kinderen opvoedden. Dat betekent voor mij dat we het goed gedaan hebben en dat ik misschien wel veel gehuild heb als baby).
Als veel van je behoeften genegeerd zijn, toen je kind was, geef je het op. Je kunt dan opgroeien als een volwassene die veel moeite heeft te ontdekken wat eigenlijk je behoeften zijn. Wat heb je nodig om gelukkig te zijn.
Tijdens het rondje hardlopen denk ik na over dit stukje.
Ik bedenk dat je voeding en meer beweging makkelijke doelen zijn om na te streven.
Bovendien zie en merk je al snel resultaat.
Emotioneel gezond worden is een lange weg met veel vallen en opstaan. Misschien blijf je ook wel je levenlang op weg.Maar geniet van de weg en van de dingen die je wel bereikt.
Bij mij begon het met het kiezen voor de hoveniersopleiding. Dat was voor het eerst in mijn leven dat ik iets ging doen wat niet nuttig was. Waarvan ik niets wist waar het goed voor was, behalve dat ik het leuk vond. Ik heb het gevoel dat deze keuze het begin is van mijn weg naar emotionele gezondheid.
Je mag niet van je partner verwachten dat die al je behoeften invult. Je mag wel verwachten dat je een steuntje in de rug krijgt bij je zoektocht.



hear within yourself thesound of the earth crying

Vorig weekend stond, zoals een groot deel van mijn leven in het teken van de zoektocht naar gezondheid.
Zaterdag de lezing/workshop van Birgit Spoorenberg met als onderwerp salutogenese.
De lezing/workshop van Birgit is een aanrader. Hoewel veel van de aanbevelingen mij niet onbekend voorkwamen heb ik ook weer inzichten gehoord die ik nog niet wist. Mijn focus ligt vooral op voeding en beweging.
Tijdens de lezing van Birgit blijkt wel dat voeding en beweging een onderdeel zijn van de salutogenese. Ook birgit legt het menselijk lichaam uit vanuit onze oude genen. Het is moeilijk om gezond te leven in deze moderne haastige en drukke, lawaaiige wereld met genen die sinds de oudtijd nog niet veel veranderd zijn.
Wat namelijk heel veel verwoest in je lichaam is stress. Acute stress, bijvoorbeeld je schrikt ergens van, is nog wel te herkennen. Je hartslag gaat omhoog, als het gevaar geweken is zakt het weer af. Daar gaat het om, dat je hartslag ook weer zakt en je weer tot rust komt.
Chronische stress is minder herkenbaar en lastiger aan te pakken. Je zult wat in je leven moeten veranderen, vaak ingrijpende veranderingen.
"The most important thing you can do is hear within yourself the sound of the earth crying": thich Nhat Hanh.
De zin waarmee Birgit haar lezing begon, is de hele week blijven hangen.
Ik kijk naar het land achter mijn huis en hoor dat dit stukje aarde net zoals een groot deel van onze aarde mishandeld is. Jarenlang uitgeput, geploegd, kunstmest, bestrijdingsmiddelen, mais.
Ik denk aan de mensen in deze gelovige omgeving. Jammer dat deze mensen een boek belangrijker vinden dan de intelligentie van de aarde. Jammer dat de mens zichzelf als centrum van de natuur beschouwt in plaats van een gelijkwaardig onderdeel. Als je jezelf als onderdeel van de natuur om je heen ziet, begrijp je ook dat gezondheid een totaalplaatje is. Voeding, beweging, omgeving, emoties, relaties, denken.




woensdag 18 november 2015

salutogenese

Ik ben er al een jaar of 6-7 mee bezig en nu weet ik hoe het heet.
Salutogenese is de leer van de gezondheid.
In de geneeskunde is pathogenese de manier van kijken naar ziekte en gezondheid. Iemand is ziek, de diagnose wordt gesteld en er worden geneesmiddelen voorgeschreven.
In de huidige manier van kijken naar ziekte en gezondheid lijkt het of als gezondheid te koop is door ziekte te bestrijden, door geld te geven. De strijd tegen kanker lijkt te gaan over hoeveel geld er gegeven wordt voor onderzoek. Onderzoek met als doel het uitroeien van ziekte.
De salutogenese doet als het ware een stapje terug. Waarom is deze persoon ziek geworden?
De term salutogenese is voor het eerst gebruikt door de Israëlische arts Aaron Antonovsky die onderzoek deed naar de overlevenden van concentratiekampen.
Hoe komt het dat de ene mens kan overleven en zelfs onverwacht gezond kan zijn, ondanks het doormaken van ervaringen als doodsangst en de ander onder dezelfde omstandigheden ziek wordt?Zijn belangrijkste conclusie was dat dat er een sterke verbinding is tussen lichaam en geest, waarbij het erom gaat dat iemand het gevoel heeft dat er een samenhang in zichzelf en het leven is.
Tijdens het schrijven van de scriptie voor de herboristenopleiding heb ik gezondheid en het verbeteren van gezondheid (je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden) als uitgangspunt genomen.
Ik wil dat zo graag weten, wat is een optimale gezondheid en wat moet je allemaal doen om dat te bereiken? Dat ik op de goede weg ben, dat voel ik wel. Het frustreert me dat er zo weinig betrouwbare literatuur over te vinden is.
De probleemstelling van de scriptie is: Op welke wijze kunnen planten/kruiden bijdragen aan de instandhouding van onze gezondheid of het herstellen van onze gezondheid. Mijn analyse van gezondheid is hoe goed het zelf herstellend vermogen van een lichaam werkt. Het lichaam streeft altijd weer naar een evenwicht. Hoe werkt dit herstellend vermogen en wat kunnen we doen om dit vermogen te verbeteren? De schommelingen zo beperkt mogelijk houden, zoals je bloedsuikergehalte.
Ons lichaam is voortdurend bezig om gezond te blijven. Alle systemen in het lichaam zijn er op gericht om bij verstoringen zo snel mogelijk het evenwicht weer te herstellen. Hiervoor wordt het begrip homeostase gebruikt. Het evenwicht is niet stabiel, maar dynamisch. Interne processen, maar ook omgevingsfactoren doen voortdurend aanvallen om dit evenwicht te verstoren.
In de scriptie heb ik een aantal processen in het lichaam uitgewerkt die een belangrijke rol spelen bij het herstel van de homeostase.
Of dit de belangrijkste processen zijn weet ik niet. Maar dit zijn wel processen waar je zelf invloed op kunt uitoefenen. Namelijk de spijsvertering, reiniging, ontspanning.
Zonder het te weten was ik op zoek naar salutogenese.
Volgende blog de uitwerking.
Zaterdag 21 november ga ik naar een lezing/workshop over salutogenese.
Ik verheug me er op.



dinsdag 3 november 2015

bitterder is beter

Vrijdag 30 oktober stonden we met Velt op een markt bij de lingeboerderij in Hemmen. Omdat ik het leuk vind mensen te laten proeven van wilde planten heb ik een pesto gemaakt van o.a. paardenbloem blad en wortel, brandnetel, look zonder look, weegbree, gemalen zonnebloem- en pompoenpitten, olijfolie, knoflook en een avocado.
Hoewel de pesto een beetje bitter is vindt bijna iedereen  de pesto lekker. Dat had ik niet verwacht.
Mensen zijn namelijk niet meer gewend aan bittere smaken.
Ik heb  al eerder een blog geschreven ((23 januari 2012) over een zorgelijke ontwikkeling in onze voeding, namelijk het verdwijnen van de bittere stoffen uit onze groenten en fruit.
Vanavond bijvoorbeeld spruitjes gegeten, ik mis die bittere spruitjessmaak. Deze maand een groot artikel in Newscientist over bitter is beter.
Bittere stoffen in onze groenten en fruit worden in de plant gemaakt om zichzelf te kunnen verdedigen tegen aanvallers en ziekten
Deze bittere fytonutriënten zijn een natuurlijke vorm van pesticiden. Er zijn inmiddels duizenden van deze stofjes geïdentificeerd. In hoge doseringen zijn fytonutriënten giftig, maar er zijn steeds meer bewijzen dat ze een scala aan gezondheidseffecten hebben. Dat deze min of meer bittere stoffen essentieel zijn om gezond te blijven. Bitterstoffen zijn ontstekingremmend, zorgen voor aanmaak van goede darmbacteriën, zijn kankerremmend en regelen bovendien onze voedselinname.
Helaas kun je in de winkel niet de keuze maken voor wel of geen bittere groenten. Bittere groenten verdwijnen door kruisingen en aanpassen van de groei omgeving.
De enige manier om voldoende bitterstoffen binnen te krijgen is je voeding aanvullen met wilde planten als paardenbloem en brandnetel en zelf groenten gaan kweken. Je zult moeten zoeken naar oude nog niet "verbeterde"rassen.

vrijdag 30 oktober 2015

voedselstress

Het gaat de goede kant op met de onzekerheid over wat we zouden moeten eten om onze gezondheid in stand te houden en/of te bevorderen.
Jarenlang zijn we in slaap gesust door het voorlichtingsburo voor de voeding en door brave diëtisten.Al sinds ik de diëtistenopleiding volgde (40 jaar geleden!!!) is de schijf van vijf het voorbeeld model. Als we maar wat uit iedere schijf onder in het boodschappenwagentje hadden liggen dan kwam het wel goed.
Sinds enige tijd beginnen de foodbloggers te peuteren aan de gangbare meningen over de voeding die we jarenlang gewend waren te eten. Ook Chris Verburgh heeft met zijn voedselzandloper de zogenaamde wetenschappelijk bewezen voedings regels onderuit gehaald en de boel een beetje opgeschud.
Je zou het voortschrijdend inzicht kunnen noemen. Vroeger dachten we dat vlees gezond was. Dat blijkt niet zo te zijn. Vroeger dachten we dat suiker gezond was.
Als ik keelpijn had kreeg ik van oma een glaasje suikerwater!
Nu heeft de WHO suiker genoemd als de belangrijkste oorzaak van overgewicht en hart- en vaatziekten. Zelfs de Nederlandse cardiologen noemen suiker als de belangrijkste oorzaak van hart-en vaatziekten en niet vet. Ook heeft men succesvol tientallen jaren beweerd dat je vooral linolzuur Becel dus) moest eten voor je hart- en bloedvaten. Inmiddels zijn de geleerden het er min of meer over eens dat er een balans moet zijn in de soorten vetten die we zouden moeten eten. En dat verzadigd vet waarschijnlijk veel  minder schadelijk is dan men altijd heeft gedacht.
Mensen die iets anders beweerden dan de gangbare mening werden vroeger in de gevangenis gegooid, gevierendeeld of verbrand. Er is een tijd geweest dat men dacht dat de aard plat was en met degene die beweerde dat de aarde rond was liep het slecht af.
Nu worden de foodbloggers afgemaakt in de krant.
Door gerenommeerde columnisten worden mensen als Rens Kroes smalend een kruidenvrouwtje genoemd, alsof dat een belediging is en Chris Verburgh een kwakzalver?
De weerstand die veel mensen hebben als er een onderzoek gepubliceerd wordt over voeding (deze week over vlees) is enorm en verbaasd mij. Je mag ook helemaal niks meer wordt er gezegd.
Je kunt ook denken, wat mooi dat het nu eens grondig onderzocht is. De keuze of je nog worst wil eten of niet is aan jezelf.
Ik ben blij met al die onderzoeken over onze voeding. Ik doe er mijn voordeel mee.
Ik ben blij met foodbloggers als Rens Kroes en zeker met de zandloper. Ik heb veel "voedingsregels"overgenomen en ben nog nooit van mijn leven zo fit geweest.
Het is een kwestie van tijd dan gaat ook het voorlichtingsburo voor de voeding de regels veranderen.
Kwestie van voortschrijdend inzicht.