In mijn tuin is nog veel te zien.
De lijsterbes wordt voortdurend geplunderd door een zwerm spreeuwen. Merels eten de overgebleven druiven op.
De dahlia's bloeien nog. Er zijn nog steeds blaadjes van kruiden te plukken om te drogen.
Gisteren heb ik voor het eerst de Yacon opgegraven. Dat is een knolgewas afkomstig uit de Andes. De plant maakt twee soorten knollen. Eetbare knollen en broedknollen. De broedknollen kunnen bewaard worden in de koelkast of opgepot en op een vorstvrije plaats gezet en in het voorjaar weer uitgeplant. De eetbare knollen zijn rijk aan inuline (net als aardpeer) en kunnen als groenten gegeten worden. Als je ze een tijdje bewaard schijnen ze zoeter te worden. Niet te lang bewaren (binnen 2 maanden)als je wil profiteren van de inuline. De inuline valt uiteen in fructose moleculen en gaat zoeter smaken.
Het is een mooie plant, die twee meter hoog kan worden en gele zonnebloemachtige bloemen kan krijgen. Bij mij werd ze slechts ongeveer 80 centimeter en ze heeft niet gebloeid.
Wel heeft ze 6 eetbare knolletjes gemaakt. Op internet lees ik dat ze wel 10 kg knollen per plant kan produceren. De plant heeft tijd nodig om aan de grondsoort te wennen, dus volgend jaar vast meer knollen.
Het mooie blad kun je drogen en gebruiken voor kruidenthee. Op zoek naar de eventuele geneeskrachtige inhoudsstoffen vind ik alleen dat het een bijzonder gezonde thee is en zeer geschikt voor mensen met diabetes.
Ik droog het blad samen met wat ik nog vind in de tuin en berm. Dat is: duizendblad, basilicum Blue spice, boombasilicum, munt, agrimonie, een goudsbloem, calamintha en wild kattenkruid.

goed voorbeeld

Het is de week van het schoolontbijt.
De kinderen krijgen op de lagere school het goede voorbeeld. Ontbijten is noodzakelijk.
Mijn kinderen waren dol enthousiast over dat ontbijten op school. Ze mochten wit brood eten en 2 boterhammen met hagelslag.
Twintig jaar later is er nog niet veel veranderd.
Een journalist van radio 1 vraagt aan de mevrouw van het Voorlichtingsburo voor de voeding of hagelslag op brood wel het goede voorbeeld is.
Even koester ik de hoop dat ze kaas of notenpasta`s als beter alternatief zal noemen.
Het voorlichtingsburo voor de voeding is mij definitief kwijt als ik de voedingsdeskundige hoor zeggen dat ze voedingsindustrie gaat aansporen een hagelslag te maken met minder vet!

gemiste kans

Jammer dat de voorlichting over wat nu een gezonde voeding is zo slecht of zelfs afwezig is. De zogenaamde deskundigen buitelen over elkaar heen. Wat de een beweert spreekt de ander weer tegen. Het is niet te begrijpen dat er nog "voedingskundigen" zijn die vasthouden aan de oude boodschap. De boodschap die ik meer dan dertig jaar geleden op de diëtistenopleiding geleerd heb. Die achterhaalde boodschap is : weinig vet, vooral verzadigd vet is levensgevaarlijk en vervang vet door koolhydraten. Inmiddels staat de ,vooral internationale,literatuur bol van de gevaren van (met name de snelle) koolhydraten. Er zijn steeds meer onderzoeken die de conclusie trekken dat een voeding met weinig koolhydraten en meer vet, waarbij zelfs verzadigd vet niet geschuwd wordt, gezonder is. Remko Kuipers van de universiteit Groningen heeft onderzoek naar oervoeding gedaan. Zijn conclusies spreken de huidige voedingsadviezen van het Voorlichtingsburo voor de voeding tegen. Hij is een voorstander van het uitdragen van een moderne variant van het paleo-dieet. Tenslotte lijken we nog als 2 druppels water op de oermens. Maar hoeveel mensen zijn hiervan op de hoogte. Veel mensen zullen door die tegenstrijdige berichten afhaken. Als zelfs de "deskundigen "het niet eens zijn, wat moet je als "leek" dan. Gisteravond op TV bij "altijd wat" een item over superfood. We zien eerst een consument. Een vrouw die elke ochtend een smoothie maakt met fruit, groenten en Chiazaadjes, noten enz. Ook haar jonge dochter krijgt dit als ontbijt. Ze vertelt dat ze leeft van een bijstand uitkering, maar het is een kwestie van keuzes maken. Ze houdt het vol omdat ze zich super goed en heel fit voelt. Dan komt de deskundige aan het woord. Zijn conclusie is dat superfood onzin is. Gewoon gezond eten is goed genoeg. Daar zijn we weer bij de vraag wat is "gewoon gezond eten". Voor mij hoort bij gezond eten o.a.elke dag een bord vol groenten (gewokt en rauw) en 4-5 stuks fruit. "Man bijt hond" kijkt elke dag bij de mensen thuis. Dan zie je wat de meeste mensen onder gewoon gezond eten verstaan. Een bord vol pasta, aardappelen of rijst met een saus van vlees en hier en daar een flintertje groente. Jammer denk ik na "altijd wat". Heb je een kans om een groter publiek te bereiken, doe je er niets mee. Als ik voor een publiek zou staan, zou ik tegen de mensen zeggen: je bent zelf de beste voedingsdeskundige! Onderzoek, lees en probeer het uit. Wat vind je lekker, wat niet. Waar voel je, je goed bij. Want die mevrouw uit altijd wat heeft gelijk: een voeding met minder koolhydraten en meer vet (vooral omega 3-7-9) daar wordt je heel fit. Dat voelt zo goed, je wil nooit meer terug naar je oude voedingspatroon, naar "gewoon gezond eten".

paddenstoelen

Ben nog steeds op zoek naar de precieze werking van de essentiële suikers. Tijdens dit onderzoek kom ik een, voor mij, onbekende paddenstoel tegen. Op zoek naar informatie over deze paddenstoel wordt me duidelijk dat ik meer paddenstoelen (en zeewieren) moet gaan eten. Bepaalde paddenstoelen hebben een bijzonder helende werking, vanwege de aanwezigheid van essentiële suikers. In Japan, China en Brazilië is het gebruik van medicinale paddenstoelen (o.a.amandelpaddenstoel, shiitake, maitake, reishi) door de overheid en verzekeraars een geaccepteerd onderdeel van de anti-kankertherapie. De universiteit van Wageningen stelt na een onderzoek naar de gezondheid bevorderende werking van o.a. de amandelpaddenstoel, oesterzwam, shiitake en maitake, dat bepaalde paddenstoelen in staat zijn om enige mate van bescherming te bieden tegen ernstige ziekten. In veel paddenstoelen worden stoffen gevonden die bij celkweek en dierproeven een kanker remmende werking hebben, cholesterolverlagend en anti-diabetische zijn. De glucanen vormen een belangrijke groep gezondheid bevorderende stoffen in paddenstoelen. De amandelpaddenstoel staat op dit moment in de belangstelling vanwege de kanker remmende eigenschappen. Omdat bij onderzoeken altijd een extract gebruikt wordt in plaats van de hele paddenstoel is voorzichtigheid bij het interpreteren van de conclusies op zijn plaats. Maar de extracten zijn bewezen in staat om het immuunsysteem te beïnvloeden. Waarschijnlijk door de stimulatie van bepaalde celtypen van het immuunsysteem door glucanen, gevolgd door afsterving van kankercellen. Daarnaast remming van bloedvaten in de tumor. Bovendien lijkt een eerste stap in het ontstaan van kanker geremd te worden door bescherming van het erfelijk materiaal. De universiteit Wageningen:"Het is zeer goed mogelijk dat de consumptie van amandelpaddenstoelen gunstige effecten heeft op de gezondheid van mensen."(dr. J.J.P.Baars) De amandelpaddenstoel is op dit moment helaas alleen nog te koop in Grubbenvorst bij de Paddenstoelerij.

voedselschaarste

Deskundigen vertellen mij dat de wereld niet gevoed kan worden als we overgaan op biologische landbouw. In een bijlage bij het financiële dagblad lees ik iets anders. Volkert Engelsman is lid van de internationale federatie voor Biologische landbouw en schets het volgende. Volgens cijfers van het FAO (voedsel- en landbouworganisatie van de VN) verliezen we op dit moment 10 miljoen hectare landbouwgrond per jaar, mede ten gevolge van de intensieve landbouw. Meer intensieve productie betekent nog snellere uitputting van die gronden tot er niets meer op groeit. Dan moeten er nieuwe landbouwgronden komen, bijvoorbeeld ten koste van tropische regenwouden. Biologische landbouw heeft meer ruimte nodig om te produceren, maar minder dan nu door de intensieve landbouw onbruikbaar wordt gemaakt. Hij geeft bovendien aan dat de concurrentie tussen biologische- en niet biologische producten bijzonder oneerlijk is. De milieukosten van de intensieve landbouw worden niet meegerekend. Dit zijn kosten van verarmende gronden, slechtere waterbergende capaciteit, aantasting biodiversiteit en gezondheidsrisico's. Zo lang milieukosten en gezondheidsrisico's niet doorberekend worden in de eindprijs, gaat de prijsvergelijking mank. Biologische landbouw wordt gelukkig steeds meer gezien als de oplossing om de toenemende vraag naar voedsel in te vullen.

gedicht

LAAT ER EEN TUIN ZIJN Laat er een tuin zijn waar de bladeren heel traag vallen, menig maal hun laatste landingsplaats bepalen, alvorens de aarde juist te raken waar ze in het verlengde van hun vrije val ligt Laat het mijn tuin zijn waar de wereld eeuwig blijft haperen tussen zomer en herfst tussen vallen en opstaan Peter Theunynck

goede suikers

Een menselijk lichaam heeft 100 biljoen of meer cellen. Per seconde sterven er een miljoen cellen af en worden weer vervangen. Elke groep cellen heeft weer een andere opdracht en cellen communiceren onderling als het ware om af te spreken wie wat doet en wanneer. Deze cellen hebben veel stoffen nodig om hun werk te kunnen doen. De stoffen die ons lichaam niet zelf kan maken, noemen we essentieel. De essentiële voedingsstoffen zijn(tot nu toe): 26 vitamines, 72 mineralen, onverzadigde vetten (o.a. linolzuur, linoleenzuur) ik dacht 8 aminozuren (voor opbouw van eiwitten) en 8 suikers : glucose, galactose, fucose, xylose, mannose, N-acetylglucosamine, N-acetylgalactosamine,N-acetyl-neuraminezuur. Glucose en galactose krijgen we voldoende binnen. De andere suikers komen vooral voor in zeewier, paddenstoelen, bessen, broccoli en Echinacea. Hoewel deze specifieke suikers al jaren onderzocht worden (glycobiologie), is dit bij mij nog niet zo lang bekend. Door een documentaire over veroudering hoorde ik over glycanen. Glycanen zitten aan de buitenkant van de cel en zijn letterlijk en figuurlijk de antennes van de cellen. Ze zorgen voor gezonde cellen door als eerste afweer te werken tegen aanvallen en ze zorgen voor informatie uitwisseling tussen de cellen. Om deze glycanen te kunnen maken in de lever zijn deze suikers nodig. De suikers komen steeds minder voor in onze voeding omdat ze bijvoorbeeld pas in de laatste dagen in fruit gemaakt worden als het echt rijp is. Veel fruit wordt geplukt voordat het rijp is. Het lijkt verstandig om de essentiële suikers aan te vullen met supplementen. Vooral bij ouder worden en stress gaat de lever minder goed werken en de glycanen kunnen zorgen voor een gezonde veroudering. Onderzoek bij zogenaamd langlevende en gezond verouderende families laten zien dat bij deze mensen de glycanen aantoonbaar beter werken. Vooral bij veroudering, stress, ziekte kan het aantal glycanen afnemen, waardoor de weerstand van de cel afneemt en de onderlinge informatie minder wordt. Het gevolg voor de huid is bijvoorbeeld minder collageen en dus meer rimpels. Maar de effecten voor het hele lichaam zijn: betere weerstand, minder kans op ziektes, fitter.