hormese

Na 8 km hardlopen heb ik er wel genoeg van. Ik raak sneller verveeld dan dat ik moe ben.  Nou schrijf ik dit niet om op te scheppen. Ik ben elke keer weer verbaasd dat het zo makkelijk gaat. Ik ben na het lopen ook niet moe. De rest van de dag werk ik in de tuin.
Ik blijf op zoek naar het geheim Wat is het, wat mij zo fit maakt. Het zijn niet mijn genen. Ik ben veel fitter en loop makkelijker dan 20 jaar geleden. Nee, het moet iets te maken hebben met wat ik doe.
Door de term hormese kom ik iets dichter bij het antwoord. Ik maak mijn lichaam sterker door hormese. Hormese is het fenomeen dat een stof in hoge dosis schadelijk is voor een organisme en bij lage dosis positeive effecten kan hebben. Dan moet je denken aan vasten, lichaamsbeweging, kou, dorst. 
Maar welke rol speelt voeding? Ik dacht altijd dat ik door mijn eetpatroon veel anti-oxidanten binnen krijg. Anti-oxidanten die vrije radicalen wegvangen in mijn lichaam en dat levert een schoon en fit lichaam. Dat is ook zo, maar er is nog een extra effect. Volgens Mark Mattson, hoofd van het laboratorium voor neurowetenschappen en het natinaal instituut veroudering, hebben stoffen in groenten, fruit en kruiden een hormetische werking. Ze neutraliseren de vrije radicalen niet rechtstreeks. Ze stimuleren de lichaamseigen anti-oxidanten om actief te worden.  Bijvoorbeeld flavonoïden stimuleren de productie van urinezuur, een lichaamseigen anti-oxidant. Bovendien kunnen groenten, fruit en kruiden de gezondheid verbeteren doordat ze afweerstoffen bevatten die door de plant geproduceerd worden om zich te beschermen tegen vraat. Zulke fytochemische stoffen activeren hormetische mechanismen in o.a. hersencellen die de hersen fuctie verbeteren en ook de afweer van neuronen tegen beschadiging van de hersencellen. Dit is alles wat ik op dit moment kan vinden. Weer een stukje van de puzzel,
 

Geluk?

Slanke of dik  heeft niets te maken met geluk hebben met je genen. We hebben allemaal de genen van jager-verzamelaars en omringen ons met comfort. Daar gaat het mis. We zijn gemaakt om af te zien, kou te lijden, honger te doorstaan en de hele dag te zoeken naar voedsel. Dat is allemaal erg goed voor ons. We worden voortdurend gefopt door onze genen. Veel mensen denken dat je lichaam wel aangeeft wat goed voor je is. Dat geloof ik niet. Als ik elke keer wat zou eten als ik honger heb, dan was ik ook 20 kilo zwaarder. Ik blijf slank door veel te bewegen en vooral weinig te eten, vooral groenten en fruit en nooit iets tussendoor te eten, geen suiker en matig met koolhydraten.. 

Je krijgt nooit waardering voor iets wat voorkomen is. Als ik te zwaar zou zijn en 30 kilo af zou vallen, is iedereen vol bewondering. Ik ben niet te zwaar en nu zegt iedereen, jij hebt geluk met je genen. Ook bij artsen een groot misverstand. Ze blijven zoeken naar de reden waarom mensen massaal te dik worden in onze huidige samenleving. De reden is de mismatch van genen en omgeving. Te zware mensen zouden meer geholpen zijn met duidelijkheid. Er is geen wondermiddel. Het is afzien en keihard werken en voortdurend verleidingen weerstaan. 

Dit weekend in het NRC een artikel van twee internisten die een boek geschreven hebben over obesitas. In dat artikel zegt een van de artsen dat slanke mensen niet kunnen oordelen over dikke mensen omdat ze niet weten waar ze het over hebben. Oordelen over andere mensen is sowieso een nare gewoonte. Maar eigenlijk hebben die artsen ook een stevig oordeel. Namelijk dat slanke mensen er niets voor hoeven te doen om slank te blijven, Die zullen er wel zijn, maar de meeste slanke mensen die ik ken moeten er veel voor laten.

slimmer?

"Als ik examens heb eet ik vooral veel groenten en fruit en geen suiker." lees ik in de krant in een intervieuw met een scholiere. Sinds ik anders ben gaan eten en meer bewegen heb ik een heel helder hoofd. Mijn geheugen is verbeterd, ik ben creatiever en kan me beter concentreren. Ook Birgit Spoorenberg van de salutogenese dag geeft aan een veel helderder hoofd te hebben. De wetenschap ondersteunt onze bevindingen, de gevolgen van groenten en fruit eten zijn niet alleen voor je lichaam belangrijk zijn maar zeker ook voor je hersenen. 
Hersenen bevatten miljarden zeuwcellen (neuronen),  deze cellen communiceren met elkaar via neurotransmitters. Dankzij de neurotransmitters kan een elektrische impuls worden doorgegeven aan de volgende zenuwcel. Een neurotransmitter is bijvoorbeeld acetylcholine, de drager van gedachten en geheugen. Acetylcholine helpt om helder te denken, te onthouden en zorgt voor aandacht en concentratie.
Ik ben bezig om een breintuin aan te leggen. Er komen een aantal bedden met planten voor slaap, ontspanning, concentratie en geheugen en planten waar je goede zin van krijgt. (dat krijg ik van bijna alle planten) 
Bepaalde planten kunnen ervoor zorgen dat actetylcholine beter wordt aangemaakt en minder afgebroken door enzymen.  Dit zijn o.a. heilig basilicum, berk, koriander, komijn, engelwortel, salie, rozemarijn en pepermunt.
Ook zijn onze hersenen erg gevoelig voor vrije radicalen. De vrije radicalen kunnen "weggevangen"worden door antioxidanten. Door veel groenten en fruit te eten, zijn de gehaltes aan carotenoïden in je bloed hoger en dat zorgt ervoor dat je helderder kunt denken. Carotenoiden zijn zeer sterke antioxidanten en vertragen verouderingsprocessen in je lichaam en de hersenen. Ze beschermen de hersencellen tegen schade door vrije radicalen.
Heel verstandig dus om worteltjes mee te nemen naar examen in plaats van drop.

hard werken

Gisteren was er een salutogenesedag met Birgit Spoorenberg in Herveld. Dat is voor mij vlakbij. Ik heb deze dag met Birgit al een keer eerder bijgewoond in Deventer.
Ik was vooral nieuwsgierig naar de deelnemers. Ik doe al 10/15 jaar aan salutogenese en dat heeft me veel goeds gebracht. Maar ik heb het idee dat ik de enige ben die zoveel mogelijk fietst in weer en wind, koud douchen, wandelen, hardlopen, groenten, groenten, groenten eet, geen suiker meer en minder granen, beetje honger leiden en afzien.  Na deze dag weet ik het zeker, ik ben de enige. Het was de bedoeling iets te eten mee te nemen voor meer mensen. Er stonden ook wel gezonde gerechten bij maar ook johma salades en koekjes.
Birgit had net verteld over hoe goed het is voor je immuunsysteem om jezelf regelmatig bloot te stellen aan kou of veel mensen begonnen te klagen over kou. De kachel moest aan en er werden dekens aangerukt.
Birgit had net verteld over hoeveel fitter je wordt van minder maaltijden per dag en zeker geen tussendoortjes of het was theepauze en iedereen viel aan op de overigens heerlijke pompoenbrownie.
Vooral het belang van beweging werd benadrukt. we zouden evolutinair gezien 12 uur per dag in beweging moeten zijn. Bijna iedereen stapt in het autootje, ondertussen wel tegen mij roepen dat ik wel erg sportief ben.
Ik ben gedessillusioneerd. Ik was blij met zo'n goede opkomst. Maar ik denk dat alleen mensen die er al mee bezig zijn, nog gemotiveerder zijn geworden.
Een groot misverstand is ook dat ons lichaam aangeeft wat we nodig hebben. Ons lichaam is evolutionair gezien ingesteld op zoveel eten als je kunt, want je weet niet of er morgen eten is. Zo lui mogelijk zijn, want je moest vaak al 12 uur lopen voor je iets te eten had. Wij zijn evolutionair gezien nog steeds jager verzamelaars. Maar we omringen ons met steeds meer comfort en dat gaat mis.
Het is een grote stap om zelf de verantwoordelijkheid te nemen voor je (on)gezondheid. De deelnemers leefden duidelijk op toen Birgit vertelde over de gevolgen van stress bij de moeder voor de baby. En dat die gevolgen lang kunnen doorwerken. Je wil nou eenmaal graag dat het ergens aan ligt dat je niet gezond bent. Het kan toch niet zo simpel zijn dat je alleen je leefstijl hoeft te veranderen om gezond te worden.  Inmiddels denken (moderne) wetenschappers dat maar liefst 95% van de ziekten leefstijl gerelateerd zijn. Dat betekent dat je zelf aan zet bent en dat is hard werken.

vroeger

Ik heb soms zo'n hekel aan oude mensen. Zo dat is eruit. Ik weet dat je het niet mag zeggen en vinden, want je wordt zelf ook oud en misschien net zo irritant. Ja misschien wel. Hoewel ik mag hopen dat mijn kinderen me tot de orde roepen en dat ik dan ook luister.
Op facebook wordt een verhaal massaal gedeeld over een oudere man die bij de kassa geen tas bij zich heeft. Vervolgens zegt de jonge cassiëre dat de meneer voortaan een tas mee moet nemen, want anders kost het teveel plastic en dat is slecht voor het milieu. Het verhaal op facebook gaat vervolgens over vroeger, over het broodtrommeltje, over alles op de fiets, over verwarming die er niet was enz. Een heel verhaal dat wij ouderen toch echt niet gezorgd hebben voor de milieu problemen waar we nu mee zitten, omdat we opgegroeid zijn in soberheid. Ik kan het verhaal helaas niet meer vinden, want ik had graag willen reageren. Iets wat ik bijna nooit doe omdat ik het nut niet inzie van oeverloze discussies en al helemaal niet in elkaar zwart maken.
Ik had graag willen zeggen dat het niet moeilijk is om milieuvriendelijk te leven als je geen keuze hebt. Ik ben ook opgegroeid in die tijd. We misten niks, want we wisten niet beter. We leven nu in een tijd van overvloed, dat maakt het veel moeilijker om een kleine ecologische voetafdruk te hebben. Ik doe nog steeds bijna alles, in weer en wind op de fiets. Ik neem altijd een broodtrommeltje mee. Ik heb de hele winter dikke truien aan. En ik kies ervoor om niet met het vliegtuig op vakantie te gaan. Ik ga lekker weer met fiets en tentje achterop in op vakantie. En dat is allemaal hardstikke leuk. Ik mis niks. Het gaat niet over vroeger, het gaat over nu. Het gaat zeker niet over jong of oud. Het gaat wel over de keuzes die je maakt.

natuur

Tijdens het ontbijt luister ik naar radio 1. Vanmorgen hoor ik een verhaal over de natuur in Nederland. Enige jaren geleden werd geconstateerd dat we in Nederland de minste natuur hebben vergeleken met alle landen in Europa. Er kwam een plan voor meer natuur in Nederland. Maar sinds het bij de provincies is neergelegd schiet het niet op. Het loopt met name vast bij de onteigening van mensen met veel grond. Als er een nieuwe snelweg nodig is of er moet een industriegebied komen gaat de provincie voortvarend te werk met onteigening. Maar voor natuurgebieden ligt dat anders. Dus de doelen gaan niet gehaald worden. Dat is wel hard nodig voor de biodiversiteit in Nederland. Het lijkt mij dat onteigenen helemaal niet nodig is. Als de provincie nou samen met (gestopte) boeren die stukken land gaat inrichten, voedselbossen gaat aanleggen, poelen graven enz. Zou dat niet een betere oplossing zijn? In Brabant hebben ze dat al goed begrepen. De geïntervieuwde noemde Brabant als voorbeeld provincie waar het wel goed gaat. Ik ken daar diverse mensen met een hele grote tuin die volop medewerking, begeleiding en plantgoed krijgen van de provincie. Ook in Gelderland worden mensen in de buitengebieden gestimuleerd om meer aandacht te hebben voor de natuur en dus ook bijvriendelijkere beplanting aan te planten op het terrein. Dat gaat nog wel heel vrijblijvend. Je moet wel zelf aangeven dat je het graag wil en dan krijg je alle medewerking.
Maar ook mensen met kleinere tuinen kunnen een bijdrage leveren aan de natuur. Als je bedenkt dat we met onze particuliere tuinen een groter grondgebied in beheer hebben dan alle natuurgebieden in Nederland bij elkaar, dan begrijp je dat het uitmaakt, wat je in de tuin zet en hoe je, je tuin beheert.
Vanvond ga ik voor Velt een lezing geven over de ecologische eetbare siertuin. Ik begin met een verhaal over mijn tuin en over de ecologische lessen die ik geleerd heb in mijn tuin  Daarna vertel ik aan de hand van een tuinontwerp voor een gewone achtertuin van 6 x 10, hoe je een ecologische eetbare siertuin kunt aanleggen. Welke planten kiezen en waarom.
Als ik een lezing geef, zoek ik altijd een verhaal om mee te beginnen. Dat item op de radio past perfect bij het onderwerp vanavond.

tijdperk van licht

Eenmaal per 3 maanden wordt ik behandeld door een meridiaantherapeut. Met een koperen staafje beweegt hij langs alle meridianen. Daar ben  ik mee begonnen nadat ik een lezing had bijgewoond over meridiaantherapie. In China schijnt het niets bijzonders te zijn om regelmatig een meridiaantherapie te ondergaan. als een soort onderhoudsbeurt. Ik had niet echt klachten, dacht ik en was nieuwsgierig. Tot mijn grote verbazing veranderden mijn migraineklachten, die onstaan zijn na een val en hersenschudding twee jaar geleden. Ik heb het minder vaak en als ik het krijg zijn de klachten veel minder ernstig en vaak na vier uur weer over. Ik had geen verband gelegd met de meridiaantherapie. maar toen het ter sprake kwam, vertelde de therapeut dat, dat de normale procedure was. Uiteindelijk verdwijnen alle klachten. Maar wat gebeurt er in mijn lichaam? Het moet meer zijn dan alleen een reinigende werking.Ik kom er niet uit. Ik heb er baat bij, dus ik blijf gaan.
Ik lees een aantal artikelen over biofotonen. Alles wat leeft straalt licht uit, planten, mensen, levensmiddelen. Licht van een bijzondere kwaliteit, anders dan lamplicht. Gezonde levende systemen laten nauwelijks licht los. Ze dempen de lichtafgifte naar buiten toe. 
In 1998 leek het een kwestie van tijd voor de nieuwe inzichten rond de lichtende mens en de  lichtuitstraling van groenten, fruit, eieren, granen enz,  voor een omslag in ons denken zouden zorgen.
De plaats van samenkomst was een voormalige raketbasis vlakbij Düsseldorf. De laatste spreker op het congres was Reto Domeniconi, oud Nestlé topman, die in die tijd een miljoenenbudget kreeg om in eigen land (Zwitserland)  onderzoek te doen naar nieuwe inzichten op het gebied van voedselkwaliteit en alternatieve geneeskunde. Domeniconi was en is ervan overtuigd dat de kwaliteit van onze voeding  uitzonderlijk belangrijk is. Een van de fundametele richtlijnen binnen de voedingsindustrie was en is dat de ingrediënten niet giftig mogen zijn. Alles moet aan stringente eisen voldoen op het gebied van hygiëne. In deze beperkte definitie van voedingskwaliteit lag voor hem een persoonlijke beweegreden om binnen Nestlé ruimte te vragen voor onderzoek naar de kwaliteit van voedsel. Het doel was het vinden van nieuwe inzichten in de geheimen van biologisch leven. In hoogtijdagen kon hij rekenen op de inzet van twintig onderzoekers op allerlei vakgebieden: medici, geologen, fysici, chemici.
Op dat congres gaf hij een verslag van zijn jarenlange zoektocht naar nieuwe inzichten op het gebied van voeding en geneeswijzen om uit te komen bij de grootste parel: alle levende organismen stralen licht uit. De lichtdeeltjes worden (bio)fotonen genoemd. Dat is gebleken uit onderzoek van Fritz Popp een Duitse bio-fysicus. Bijzonder is dat aan de uitstraling van licht ook te zien is of we gezond of ziek, gestresst of ontspannen zijn.
In 1976 is de eerste fotonenteller gebouwd. Levende cellen stralen licht uit, alles wat leeft straalt licht uit. Er is inmiddels ervaring opgedaan met een honderdtal voedings- en genotmiddelen. Het fotonenonderzoek geeft antwoord op vele vragen betreffende de kwaliteit van voedsel. Kiemkracht, gezondheid en eventuele verontreinigingen kunnen herkend worden door de lichtintensiteit te meten.
De uitkomsten van de fotonenonderzoekingen die de laatste 15 jaar zijn gedaan zijn vooral een reden om biologische voeding te gebruiken. Gemiddeld genomen komen biologisch geteelde producten beter uit de testen, ze hebben een hogere licht kwaliteit. Bestrijdingsmiddelen en gebruik van kunstmest zorgen ook voor lagere lichtkwaliteit.
Als de lichtmetingen ooit gangbaar worden heb je als consument extra informatie over de kwaliteit van een product. Je zou bij de supermarkt groenten kunnen kopen in bijvoorbeeld drie kwaliteiten, naar de kwaliteit van het licht. Want de lichtintensiteit zegt alles over de manier waarop een product gegroeid, behandeld en vervoerd is.
En of dat belangrijk is voor je gezondheid dat zal nog wel niet bewezen zijn, als dat al ooit bewezen wordt, maar ik ben overtuigd. Het klinkt voor mij zo logisch dat het gezond is en een toevoeging aan je vitaliteit als je vitale voeding met een hoge lichtkwaliteit eet. Veel van wat ik lees over biofotonen is moeilijk te begrijpen. Maar dat een lichaam meer is dan botten, organen, vaten, zenuwen en cellen en DNA snap ik wel. Een lichaam is ongrijpbaar en gevoelig voor invloeden van binnen en buiten het organisme.
 Dit brengt mij wel dichterbij begrip voor wat mijn meridiaantherapeut doet. En hoe het kan dat hij me van mijn migraine afhelpt door mijn meridianen te behandelen. Ik realiseer me nu dat dat wel eens met licht in ons lichaam te maken kan hebben. Met de meridiaantherapie herstelt hij de ordening in het lichaam? Meridianen geleiden energie en de lichtenergie is te meten op plaatsen waar de meridianen aan de oppervlakte komen.
In de toekomst zal de lichttaal een belangrijke aanvulling geven op de huidige scan's en foto's. Juist omdat de metingen aan de lichtmens ons inzicht geven in wat vooraf gaat aan de ziekte. Zover zijn we eigenlijk al volgens de deskundigen.
Toch is er twintig jaar later, ondanks de hoog gespannen verwachtingen, nog niet veel veranderd. Er word nog steeds beweerd dat gangbare voeding net zo gezond is als biologische, dat er geen aantoonbaar verschil is. Ik hoop dat het ooit gebruikelijk wordt om voedsel te onderzoeken op biofotonen dan is dat fabeltje verleden tijd.